Αστεγία

 

Τις τελευταίες ημέρες, στα κοινωνικά δίκτυα, πολλοί και πολλές ανέδειξαν το ζήτημα της αστεγίας, φέρνοντας σε ευθεία αντιπαράθεση τους μεγαλεπήβολους και δαπανηρούς εορτασμούς των δήμων —τα φωτάκια, τα θεάματα, τις σπατάλες— με τους αόρατους ανθρώπους που κοιμούνται λίγα μέτρα πιο κάτω, στο πεζοδρόμιο ή στα παγκάκια, αποκλεισμένοι από το εορταστικό κλίμα των ημερών.

Ας τα βάλουμε κάτω.

Ο καπιταλισμός και το κυρίαρχο κοινωνικοοικονομικό σύστημα φέρουν τεράστια ευθύνη για την ακραία φτώχεια. Όχι ως κάποια αφηρημένη «συνωμοσία», αλλά μέσω συγκεκριμένων μηχανισμών: τιμωρούν τη φτώχεια, στιγματίζουν τις επιλογές, καλλιεργούν την απάθεια και μας εκπαιδεύουν να θεωρούμε τέτοιες εικόνες «φυσιολογικές».

Το σύστημα σπάνια προσφέρει ουσιαστικές δεύτερες ευκαιρίες.

Μπορεί ο Δήμος να συνεισφέρει ουσιαστικά, χωρίς να γυρίζει την πλάτη;

Βεβαίως και μπορεί.

Πρώτο βήμα αποτελεί η οργανωμένη και τακτική καταγραφή του άστεγου πληθυσμού από τις κοινωνικές υπηρεσίες του Δήμου καθώς και η συνολική εκτίμηση, επανεκτίμηση και παρακολούθηση των ψυχοκοινωνικών και ιατρικών αναγκών: πρόσβαση σε επιδόματα, δωρεάν νομική και λογιστική υποστήριξη, διασύνδεση με υπηρεσίες, πρωτοβάθμια φροντίδα υγείας, προληπτικές εξετάσεις, αλλά και ουσιαστική συναισθηματική στήριξη. Με απλά λόγια η επαφή με το πεδίο.

Στη συνέχεια, απαιτείται η δημιουργία ενός ανοιχτού Κέντρου Ημέρας Αστέγων και ενός μεταβατικού ξενώνα φιλοξενίας, με σαφή στόχο την επανένταξη — όχι την ιδρυματοποίηση.

Παράλληλα, για τον ίδιο σκοπό, η εκάστοτε δημοτική αρχή οφείλει να αξιοποιήσει το τεράστιο απόθεμα εγκαταλελειμμένων ακινήτων, με προοπτική αυτά να ενοικιαστούν σταδιακά από τους δυνητικά ωφελούμενους, υπό όρους και με χαμηλό κόστος, ώστε να εξασφαλιστεί σταθερή και αξιοπρεπής στέγη.

Καθοριστικό ζήτημα για την επανένταξη στην τοπική κοινωνία είναι, τέλος, η εργασία. Απαιτείται η θεσμοθέτηση θέσεων εργασίας τόσο στους δήμους όσο και σε ιδιωτικές επιχειρήσεις —ακόμη και μέσω προγραμμάτων της ΔΥΠΑ— με πραγματικές προοπτικές και όχι απλώς για την περιστασιακή ανακύκλωση της φτώχειας.

Ένα τέτοιο οργανωμένο, ολιστικό και σταδιακό σχέδιο θα μπορούσε να επιτρέψει στην τοπική αυτοδιοίκηση να συμβάλει ουσιαστικά και αποτελεσματικά στην αντιμετώπιση της αστεγίας.

**Επισημάνσεις:**

* Στην κοινωνική πολιτική δεν διατίθενται ποτέ τα «υπέρογκα ποσά» που βρίσκονται πρόθυμα για εορτασμούς και εντυπωσιακά δέντρα.

* Ο Δήμος οφείλει να πιέσει το Υπουργείο Κοινωνικής Συνοχής και Οικογένειας για περισσότερα, σταθερά και συνδυαστικά προγράμματα επανένταξης.

* Δεν είναι όλα ατομική ευθύνη. Το δικαίωμα στο λάθος το έχουμε όλοι και όλες.

* Υπάρχουν και άνθρωποι που δεν επιθυμούν την επανένταξη ωστόσο, οφείλουν να έχουν τουλάχιστον την επιλογή.

* Απαιτούνται προσλήψεις επαγγελματιών σαφέστατα.

Giorgos Pachos - Γιώργος Πάχος, κοινωνικός λειτουργός - μέλος δημοτικής της παράταξης «ΑλλάΖΟΥΜΕ τον Πειραιά για όλους & όλες»

Υγ: φωτό από την ημερίδα με θέμα Νεο-άστεγοι στην Ελλάδα.